Gerhilds PLUS NU Boekrubriek 2. Liefdesbrieven naar Tresoar

 

Home  »   Boekbespreking  »   Gerhilds PLUS NU Boekrubriek 2. Liefdesbrieven naar Tresoar

Geplaatst op 11/06/2018


2. Lief
desbrieven naar Tresoar

1. Jaap Broersma  en Otto Kuipers (Tresoar) in archief

Overdracht
Het Fries Historisch en Letterkundig Centrum Tresoar aan de Boterhoek 1 in Leeuwarden herbergt onder meer boeken, documenten en diverse archieven die het leven en de geschiedenis van Friezen en Friesland in beeld brengen. Reinder Postma uit Oudwoude en Jaap Broersma uit Ee hebben op vrijdagochtend 8 juni 2018, in bijzijn van Tjeerd Broersma jr., enkele journalisten en fotografen, samen officieel bijna tweeduizend brieven overhandigd.  De briefwisseling maakt nu deel uit  an de Collectie Reinder Postma – Archief Jaap Broersma en Minke Bosgraaf.

Indië
De meeste zijn liefdesbrieven uit de periode 1947-1950 die door het onderwerp Indië  en het Friese dorpsleven boven de romantiek uitstijgen.  Jaap Broersma was een Indiëganger en beschreef de voorbereiding en reis naar Indië en vertelde over wat hij meemaakte tijdens zijn verblijf. Zijn geliefde Minke Bosgraaf schetste in haar brieven wat er op het platteland  rond Ee en Kollum gebeurde. Hun briefwisseling geeft een historisch inkijkje in twee werelden en zijn herkenbaar voor (families van) Friese en Nederlandse Indiëgangers.

Historische foto Jaap Broersma en Minke Bosgraaf

Jaap en Minke
Van de 1200 brieven van Jaap is een klein deel gericht aan zijn familie, het merendeel aan zijn grote liefde en toekomstig echtgenote Minke. Van haar, zijn rots in de branding, zijn circa 700 liefdesbrieven bewaard over hun liefde en over het leven op het Friese platteland na de oorlog. Een vrijwilliger van Tresoar heeft alle brieven op datum gelegd. Volgens Otto Kuipers hebben geven ze een beeld van de eerste na-oorlogse jaren en zijn ze historisch van belang. Naast de brieven in schuinschrift op lijntjespapier of luchtpostpapier in enveloppen zijn ook inmiddels gedigitaliseerde gesproken brieven overgedragen. De brieven worden openbaar gemaakt na de dood van de op het moment van overhandiging 93-jarige Jaap Broersma, geboren op 26 januari 1925 te Ee.

2. Jaap Broersma met niet eerder geopende brief

Ongeopend
Tussen de brieven uit Petak bij Soerabaja in toenmalig Indië waren twee nooit eerder geopende exemplaren. De eerste is op woensdag 6 juni 2018 geopend bij de aankondiging van de overdracht van de brieven aan Tresoar op televisie, Omrop Fryslân. De tweede brief is op 8 juni jl. door Jaap in de kluis van Tresoar geopend, tijdens de officiële overdracht van de liefdesbrieven. Een selectie uit de brieven is al wel gepubliceerd in het boek ‘Liefde tussen Kollum en Perak’ , Brieven van Jaap en Minke* van Reinder H. Postma, die dit boek december 2015 uitbracht. In een boerderij aan de Achterwei ontving Jaap op 16 april 2016 uit Reinders handen een eerste exemplaar. Reinder woont in Oudwoude, de streek waar Minke opgroeide, en is zelf oud-inwoner van Ee.

 

3. Jaap Broersma leest oude brief, auteur Postma kijkt mee

Indië herleefd
De eerste brieven dateren uit de tijd dat Jaap nog in Leeuwarden gelegerd was. Hij was begin twintig, hevig verliefd op Minke, en wist niet dat hij zijn ‘smoezeroes’ in plaats van twee, drie jaar moest missen. In 1947 vertrok Jaap naar Nederlands-Indië, waar hij in Perak bij Soerabaja verantwoordelijk was voor de voedselvoorziening naar de soldaten aan het front. Drie jaar stuurt hij emotionele brieven aan ‘Mej. M. Bosgraaf, Laagland, d. Kollum, Friesland, Holland’. De liefde spat al van de aanhef af: Mijn allerliefste Minke. Drie jaar lang antwoordt Minke even liefdevol. Bij Jaap kwamen er soms 25 brieven tegelijk omdat het vliegtuig met de post naar Indië werd tegengehouden.

4. Jaap Broersma Sr. en Tjeerd jr. na het lezen van de brief

Jaap heeft na een gelukkig huwelijk Minke overleefd, maar raakt bij de overdracht weer ontroerd als hij voorleest uit de die dag geopende brief. “Die brieven daar leefde je op. En daar kon je je verlangen in uiten naar thuis, je meid. Alle dagen seach ik wer út nei post fan har. Minke’s brieven wienen sa belangryk, dy sleepten my dertroch.”  Als hij voorleest spreken de expressie in zijn stem, zijn houding en zijn gezicht spreken boekdelen.

Leeuwarden/Ee,  Aldtsjerk, 2018, tekst en foto’s ©Gerhild van Rooij, www.gerhildvanrooij.nl

Zie ook Gerhilds Plus Nu Boekubriek 3

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *