Gerhilds Cultuurrubriek 8 Museumboerderij Ot en Sien

 

Home  »   Kunst en Cultuur  »   Gerhilds Cultuurrubriek 8 Museumboerderij Ot en Sien

Geplaatst op 05/09/2018


 

Gerhilds Cultuurrubriek 8

Museumboerderij Ot en Sien

1. Logo Museumboerderij Ot en Sien

Surhuisterveen. In deze week van de alfabetisering een rubriek over de buurkinderen Ot en Sien uit de leesboekjesserie “Nog bij moeder” (1904-1905), die bijna zeventig jaar op de lagere scholen (basisscholen) is gebruikt. Onderwijzer Hindericus Scheepstra (1859-1913) uit Roden schreef ze, pedagoog Jan Ligthart (1859-1916) uit Den Haag adviseerde hem en Cornelis Jetses (1873-1955) illustreerde de boekenreeks van uitgever Wolters Nordholt. Voor Museumboerderij Ot en Sien in Surhuisterveen staat een uitvergroot detail van zijn beroemde prent ‘Niet doen’ daarop buigen beide kinderen zich over een puntzakje. Begin twintigste eeuw was er geen massaproductie van snoepgoed, tussendoortjes of fastfood. Toen was de inhoud van het puntzakje verleidelijk lekker. Een natte vinger in de suiker steken en aflikken, zou vast niemand merken.

2. Ot en Sien souvenirs in diverse formaten

Ot en Sien

De Niet Doen-prent is een van de populairste en prijkte ook op deel 1 van 14 Ot en Sien boekjes uit 1984, (12x17cm), reclame van Honig-merk-artikelen. Het beeldmerk is 114 jaar na de eerste uitgave nog populair. Jetses dochtertje Dien stond model voor Sien, buurjongen Fidi Damman voor Ot. In het museum en de museumwinkel staan driedimensionale Ot en Sien beelden, waaronder die met de suikerzak. Jacob Tuijn van Jacob’s A.L.D. (Emmen) had hiervoor een licentie. Hij bedacht het concept en werkte samen met ambachtelijke artiesten voor de in eigen atelier ontworpen beelden. Johanna Pitstra (Museumboerderij) vindt het jammer dat wegens gebrek aan opvolging de beeldenproductie is gestopt. Net als de Ot en Sien en leesplank kaarten, posters, puzzels* of serviezen** herinneren ze jong en oud aan het museum en de harmonische wereld van Ot en Sien.

3. Introductieruimte (film), oude meubels, rechts textielwerk van Anja van der Sluis, achterin o.a. Aap-noot-mies-leesplank

Spelen, vertellen

In de ontvangst- en introductiefilmruimtes wordt in huiselijke sfeer koffie met gebak of maaltijden (arrangementen) geserveerd. In de huiskamer is een ouderwetse keuken, daarachter een spaarpottenverzameling en rechts de deftige opkamer, alles vol Ot en Sien meubels en voorwerpen van de boeken en platen. In de Oudhollandse Spelen-ruimte, staan spelen als spiegelkast, labyrint, timmeren op de boomstam met joekels van spijkers, klompen-balspel en bal-in-blik-spel, stokvangen, hazenspel en kaasspel. Naast de museumingang wordt gespeeld in de kruidenierswinkel. In het klaslokaal luisteren kinderen naar hun (groot)ouders die over Jetses tekeningen en aquarellen uit de leesboekjes en op de leesplank vertellen. De illustraties en letters op de aap-noot-mies-leesplank zijn ook van Jetses. De familie Pitstra nam in 2009 de Museumboerderij Ot en Sien over. Ze wilden als eerste de incomplete schoolplatenserie van Jetses aanvullen. In 2010 was deze compleet.

4. Schaalmodel van Stoombrandspuitwagen met paard, Jan de Vries

De wereld van Ot en Sien

Er volgden originele aanvullingen zoals grote Ot en Sien textielschilderijen met echt haar van Anja van der Sluis. In thema-opstellingen staan originele of gereproduceerde meubels en voorwerpen en vitrines met deelverzamelingen. Bijvoorbeeld met prachtig nagebouwde houten karren op schaal van Jan de Vries: bokken-, honden- en schillenwagens. De groentekar en broodkar herinneren aan het uitventen van waren. Er is een kamer vol originele wandelwagens en toebehoren, een kapel met orgel. En in de historische dokterspraktijk en ziekenhuiskamer steek je heel wat op over vroeger.

5. Schoolplaat Heide van Cornelis Jetses

Voorbeeld

Met “Ot en Sien” wilden Ligthart en Scheepstra een gezin als voorbeeld stellen:
“waar van jongsaf Vader en Moeder met elkaar en met de kinderen omgaan, waar een beschaafde, welwillende toon heerscht, waar de ouders dag aan dag een levend voorbeeld geven van vriendelijkheid, inschikkelijkheid, opofferingsgezindheid, en niet alleen jegens elkander en de kinderen, ook jegens de dienstboden en de gasten”.

Ot en Sien leefden in een agrarische omgeving die ver afstond van het leven in de stad. Ook dienstboden hoorden bij een andere klasse en tijd dan die van veel (naoorlogse) lezers. Armoe en ploeteren komen nauwelijks voor, de sfeer was onbezorgd. De iconische kinderen roepen een nostalgisch verlangen op. In boerderijmuseum Ot en Sien lijkt geen moeite teveel om een bezoek, evenement of arrangement tot een sfeervolle, onbezorgde belevenis te maken.

Tekst ©Gerhild van Rooij
Foto 2 historisch
overige foto’s Museumboerderij Ot en Sien,  www.otensienmuseum.nl
Jan Binneslaan 84, 9231 CC Surhuisterveen, 0512-340995

*Libre Uitgeverij
**o.a. Tersteege BV

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *