224. Gerhilds boekrubriek 23. Wiljan van den Akker, Verdwaald

 

Home  »   Boekbespreking  »   224. Gerhilds boekrubriek 23. Wiljan van den Akker, Verdwaald

Geplaatst op 31/12/2018

Nr. 224 | Oudejaarsavond, Gerhilds boekrubriek 23

Allereerst namens mijzelf en Plus Nu voor iedereen een goed 2019 gewenst,
en natuurlijk veel lees- en kijkplezier op plusnu.nl.

Hierbij de laatste boekrubriek van 2018. Samen met de in de tijdsperiode 2014-2017 in de pluskrant.nl, voorganger van plusnu.nl, verschenen rubrieken is dit aflevering 211.
Bedankt voor alle reacties op de nieuwe en oude rubrieken, dat inspireert.

1. Omslag Verdwaald, foto Michael Banks/Getty Images, omslagontwerp Roald Triebels

Wiljan van den Akker, Verdwaald

Neerlandicus Wiljan, voluit Wilhelmus Johannes, van den Akker (1954), is vicerector en faculteitshoogleraar aan de Universiteit Utrecht, auteur en vertaler. In 2018 verscheen Verdwaald, een verhalenbundel vol onverwachte overgangen en vergezichten op vele werelden. De filosofische auteur heeft jaren als hoogleraar poëzie onderzocht en daarover gepubliceerd. Samen met zijn vrouw Esther Jansma maakte hij vertalingen uit van het werk van Mark Strand (1934-2014), Gedichten eten (2006) en Bijna onzichtbaar (2011). Archeoloog, dichter en prozaschrijfster Esther Jansma (1958) werkt aan de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE; OCW) en is wetenschappelijk directeur van de Stichting Nederlands centrum voor Dendrochronologie en in 2007 benoemd tot bijzonder hoogleraar dendrochronologie en paleoecologie van het Kwartair aan de faculteit Geowetenschappen van de Universiteit Utrecht. Onder het pseudoniem Julian Winter publiceerden Van en Akker en Jansma, De Messias, een roman over hebzucht en machtswellust in de wereld van kunst en wetenschap.


Filosofisch

Wiljan van den Akker debuteerde in 2008 met zijn dichtbundel De afstand, die met de C. Buddingh’-prijs werd bekroond. In 2011 verscheen de bundel, Hersenpap, die opent met een gedicht geïnspireerd op het begrip entropie (alles is aan verval onderhevig). Het begin luidt: Verstreken, alles is hier op dit moment altijd voortdurend in razende vaart… Het is aan de lezer om zich af te vragen waarheen? of zich te laten meevoeren, naar een vergezicht of universum dat niet altijd even grijpbaar is.* Dit geldt ook voor Verdwaald, waarin de verhalen zich afspelen in onder meer China, Berlijn, Sydney, Jerusalem, op het land, in het water, in de stad en onderweg, maar voor al in de hoofden van de karakters en de buitenwereld. Als in een caleidoscoop herhalen patronen zich, ontdekkingen worden toegedekt, wat bedekt is onthuld en er komt van alles tevoorschijn: een speciale levenswijze, een gouden Mercedes, een schuilplaats, dronkenschap, een onverwacht dossier, carrières, verraad. En alles even poëtisch geschreven.

3. Prof. dr. Wiljan van den Akker, Directeur Centre for the Humanities, faculteitshoogleraar Modern Poetry, vice rector voor onderzoek, Universiteit Utrecht (foto: Vincent Mentzel)

‘Tweeverhalen’

Verdwaald is vooral een bijzondere bundel omdat het geraffineerde ‘tweeverhalen’ bevat. Het zijn eerder een soort voor-achterschrijfsels waartussen het werkelijke verhaal hangt. De auteur schildert een personage vanuit twee wereldbeelden en soms zelfs twee tijdsperioden, met veel gevoel voor  de omgeving en historie. Het is of uit de verdichte werkelijkheid die in het ene verhaal wordt uitgesponnen een enkel onafgehecht beelddraadje in de lucht blijft hangen, zonder dat het opvalt. Het andere verhaal is op het eerste gezicht ook een sluitend geheel, maar blijkt ineens de pendant, waardoor het losse beelddraadeindje ineens verbonden wordt. Keer op keer ontvouwt zich in het volgende verhaal, gaandeweg of aan het eind, een detail waarmee gebeurtenis of personages uit het voorgaande verhaal in een totaal ander licht komen te staan. Het venijn is verpakt zoals in sprookjes, denk aan de appel van Sneeuwwitje met een rode en een gele kant. Twee verschillende zijden, maar het grootste verschil is nog niet te zien, het gif binnenin openbaart zich later. In de opgeroepen wereldbeelden van de eerste verhalen verstrijken locaties, handelingen, karakters, voorwerpen en relaties om daarna in een ander verhaal en universum te verschijnen of weerklinken terwijl al het genoemde tegelijk samenvallen met hun plaats in het voorgaande universum.

Alles

Geeft de dodenvisser die een sprookjesachtige fruitboomgaard had en een beeldschone vrouw een spiritueel eerbetoon aan de doden? Of heeft hij heel andere motieven? Vindt de man uit de vervuilende industriestad zijn kwijtgeraakte dochter in wat hij niet zag? Verenigt het paar op de brug onbereikbare werelden of weven anderen vanaf de kant hun idylle. Ligt de waarheid in het moment of in de toekomst? Is scheiden bevrijden? Wat is de biecht waard waarin de waarheid verdraaid is, de heiligverklaring van een hond op grond van een leugen, de pelgrimsindustrie met niet aan te slepen stukjes heilig hondenbot. Of de basis nu historisch is of ontsproten aan de fantasie, alles raakt elkaar wel ergens en verstrijkt lyrisch, in prachtige taal.

©Gerhild van Rooij

Wiljan van den Akker, Verdwaald, 2018, Uitgever Prometheus, 200 pagina’s, 20×12,5×8 cm,
ISBN13 9789044637533  Paperback  € 19,99;  E-boek 9789044637540  € 11,99
www.uitgeverijprometheus.nl

* Gedicht ‘Verstrijkt’ voorgedragen door de auteur op https://www.youtube.com/watch?v=xh8EsJ1jrp0 (http://www.vpro.nl/ogendicht) uit: Wiljan van den Akker, Hersenpap, 2011, Singeluitgevers 71 pagina’s, 21x17x1cm,  ISBN13 9789029574983
Literaire Bibliografie en prijzen, Wiljan van den Akker
Gedichten
2008  De afstand (gedichten) Uitgever Arbeiderspers.  2008,
82 pagina’s, 20,5 x 17 x 1 cm, ISBN13 9789029565950
Kreeg de Budding’Prijs)
2011   Hersenpap, (gedichten) Singeluitgevers
71 pagina’s, 21x17x1cm,  ISBN13 9789029574983
Roman
Julian Winter (Pseudoniem Wiljan van den Akker en Esther Jansma), De Messias, Uitgever Prometheus, 2015, 352 pagina’s
ISBN 13 9789044627466 Paperback € 19,95;  Epub ISBN 13 9789044627473 €  11,99
Verhalen
2018 – Verdwaald (proza), zie boekbespreking
Vertalingen
Mark Strand. Gedichten eten, vertaald door Esther Jansma en W. Van Den Akker. Uitgever: Arbeiderspers, 2006 Paperback 175 pagina’s,  21x20x1,7cm, ISBN 13  9789029564465
Mark Strand. Bijna Onzichtbaar, Almost Invisible, vertaald door Wiljan van den Akker en  Esther Jansma. Uitgeverij G.A. van Oorschot B.V., 2011,Paperback , 96 pagina’s  20,4×12,4 x1,1 cm,  ISBN 13  9789028241824 Paperback

Mark Strand: https://www.poetryfoundation.org/poets/mark-strand

 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *