223. Gerhilds boekrubriek 22. Jan J. Bakker, Zes Min, basisonderwijs

 

Home  »   Boekbespreking  »   223. Gerhilds boekrubriek 22. Jan J. Bakker, Zes Min, basisonderwijs

Geplaatst op 29/12/2018

Nr. 223 | Gerhilds boekrubriek 22 (2018)

Jan J. Bakker, Zes Min, omslag en vormgeving Thomas Nak, 2018.

Jan J. Bakker, Zes Min, basisonderwijs

De titel Zes Min van de debuutroman van Jan J. Bakker (Amsterdam, 1944) is uitstekend gekozen. In dit boek spant het erom hoe relaties binnen en buiten het basisonderwijs zich zullen houden bij deels geforceerde beslissingen om de school naar een hoger plan brengen en te vernieuwen. Ook degenen die zeer tevreden lijken met zichzelf en, overtuigd zijn van hun capaciteiten, blijken zich – als het erop aan komt – vaak in onzekere posities te bevinden. Door overschatting en onderschatting zien zij niet wat uit frustratie of tekortkoming op en ook buiten school wordt voorbereid. Zes min kreeg terecht aandacht in Onderwijsblad JSW (Jeugd in School en Wereld) en Schooljournaal CNV (Christelijk Nationaal Vakverbond) maar overstijgt de onderwijsproblematiek. Loyaliteit, afhankelijkheid, hiërarchie en inschattingsvermogen zijn thema’s die overal spelen waar mensen samenwerken. En confrontaties met afkomst, het eigen falen en een kantelend toekomstperspectief zijn universeel.

2. Jan J. Bakker, Foto Esther Bakker

Auteur

Jan J. Bakker, voormalig onderwijzer en onderwijsadviseur stelt: “Niets in dit boek heeft letterlijk zo plaatsgevonden, maar alle in mijn verhaal voorkomende gebeurtenissen zijn dagelijks aanwijsbaar.” Voor dit fictieve boek over het maken, breken en standhouden van carrières in het basisonderwijs kon de auteur uit veertig jaar ervaring in het onderwijs putten. Wie zoveel juffen, meesters, schoolhoofden, besturen, leerlingen, ouders, school- en besturen, communicatieproblemen en oplossingen meemaakte, put uit een rijk arsenaal. Met die ervaringen en een basisschool als decor schrijf je nog geen roman. Daar is een goede opbouw voor nodig, een spanningsboog in de tekst, scenes en personages waarin de lezer zich kan verplaatsen. Dat heeft Zes Min. De levens van de hoofdpersonen vlechten zich voor een deel met vooropgezet doel of uit argeloosheid ineen. Anderen lijken hierboven te staan.

3. Zes Min , Jan J. Bakker, foto Esther Bakker

Personages

Het kersverse schoolhoofd Robbert Lemstra volgt de gepensioneerde heer Bruinsma op. Robbert moet accepteren dat zijn oude voormalige vlam, Ingeborg Schouten als intern begeleider leerlingenzorg een heel eigen rol komt vervullen. Iedereen kent hem nog als leraar, hij wil niet overvleugeld worden. Saillant detail is de katalyserende goedbedoelde raad van zijn vrouw Els voor het monitoren van het onderwijs op zijn school, ten behoeve van de door het bestuur gewenste vernieuwing. Het roept weerstand op. De leraar en leraressen op school worden chantabel. Net als Ingeborg rollen ze hun eigen plan uit ten koste van elkaar, geholpen door toeval dat zij zelf creëren. Voor de buitenwereld is de ware toedracht niet grijpbaar, wel wat het teweegbrengt. De oude veiligheid door traditie is achterhaald wanneer algemeen directeur Wim Breedveld en de heer Van Walraven een vergaand voorstel voorleggen aan Robbert en Els. De gebeurtenissen uit het verleden en in het afgelopen schooljaar werken als een boemerang, waarna ieder zijn of haar leven herijkt en al of niet met een geheim moet blijven dealen.

Cultuurkust

Op de schrijversvakschool en schrijversacademie delen auteurs, redacteuren en uitgevers gestructureerd hun ervaring. Gerard van Emmerik (Apeldoorn, 1955), Nederlandse schrijver van negen verhalenbundels en romans is docent creatief schrijven op de Schrijversvakschool (Amsterdam) en bij Script+ en maakt deel uit van de redactieraad van Hollands Maandblad. In Cultuurkunst in Harderwijk werken zijn cursisten in een schrijfatelier voor gevorderden aan hun boek. Van Emmerik begon na zijn studie Nederlands korte verhalen te schrijven en bezocht de Schrijversvakschool in Amsterdam, om ze af te maken. Hij slaagde voor de opleiding met een verzameling verhalen en vond al snel een uitgever. Jan J. Bakker nam vier jaar deel aan Van Emmeriks schrijfatelier, het resulteerde in de uitgave van Zes min bij Uitgeverij de Onderstroom. Bakker weet, net als Van Emmerik, voldoende achter te houden om de lezer aan het denken te zetten. Hij onthult in zijn vlot geschreven debuut vooral de gevolgen van loyaliteit en het ontbreken daarvan.

©Gerhild van Rooij

Jan J. Bakker, Zes min, Haarlem, juni 2018, Uitgeverij de Onderstroom
140 pagina’s, 20,5x14x1,5 cm, ISBN 139789082349146, NUR 301
Paperback € 16,95 (exclusief verzendkosten), E-book € 10,95

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *