Gerhilds boekrubriek 15 Kindmigratie in interbellum, Hajto en Horváth

 

Home  »   Boekbespreking  »   Gerhilds boekrubriek 15 Kindmigratie in interbellum, Hajto en Horváth

Geplaatst op 30/09/2018

Gerhilds boekrubriek 15

Kindmigratie in interbellum, Hajto en Horváth

1. Milk Sauce and Paprika

Tussen twee wereldoorlogen

In het kader van humanitaire hulp vertrokken in het Interbellum Hongaarse treinkinderen om zes maanden aan te sterken in Nederland of Vlaanderen. Ze liepen tegen culturele grenzen op. In “Milk Sauce and Paprika. Migration, Childhood and Memories of the Interwar Belgian-Hungarian Child Relief Project”* beschrijft Vera Hajto de massale, noodgedwongen kindmigratie uit Hongarije naar Vlaanderen in de jaren 1923-927. Het familieleven, de klassenmaatschappij en de nationale en religieuze gemeenschappen in beide landen verschilden. Hoe vonden kinderen hun identiteit en hoe ondergingen zij het tijdelijke co-ouderschap? Lajtha verbindt individuele en collectieve herinneringen aan deze kindmigratie. Auteur Hajto baseerde haar onderzoek op officiële documenten, hedendaagse kranten, foto’s, familiecorrespondentie, biografieën en interviews en noemt ook de fragmentarische publicaties van enkele van de 35.000 Hongaarse treinkinderen.

2. Land zonder Ooievaars, eerste druk, 2001 (herdruk verkrijgbaar bij Most Magyarul, Edwin van Schie)

Land zonder Ooievaars herdrukt

Publicaties van hun brieven en herinneringen verschijnen pas aan het eind van hun leven, zoals het in eigen beheer uitgegeven boek ‘Land Zonder Ooievaars’ van de Hongaarse Vlaming Irene Horváth (1916-2014). Zij verbleef als kind lange tijd in Hofstade (pastorie) bij Aalst en keerde na enkele jaren(!) terug naar Hongarije om er te studeren. Aan het begin van de Tweede Wereldoorlog komt ze onder druk weer naar België. Ze trouwt er in 1945. Op 85-jarige leeftijd getuigt ze ontroerend en met mededogen van haar jeugd in verschillende culturen,  afgesneden van familie en vaderland. Ze woont dan in Brussel. Deze privé-uitgave uit 2001 is in 2018 met toestemming van nabestaanden herdrukt voor HungaroMania-2, 25 februari in Leuven, en cultuurfestival Hongarije Plaza, 29 september in Barneveld. Dit boek is daar ook uitgereikt aan de sprekers over Hongaarse cultuur, van wie ik er een was.

3. Paspoort van treinkind Irèn, Irene, Horváth (1916-2014),  die in 1922 met familie verdreven is uit toenmalig Noord-Hongarije

Ontmoetingen, HungaraMania en Hongarije Plaza

Op HungaraMania en Hongarije Plaza staan Hongaarse taal, cultuur, muziek en Hongarije centraal. Vele Hongaren die in Nederland en België wonen of verblijven ontmoeten elkaar hier en beleven er intens de taal en cultuur en genieten samen van Hongaarse gerechten en hapjes. De voertaal is Hongaars, Nederlands en/of Vlaams, deels Engels en in Leuven nog Esperanto. Tweede, derde en vierde generaties Hongaarse Nederlanders of Vlamingen delen een gemeenschappelijke geschiedenis omdat vaak een of meer familieleden als treinkind of vluchteling naar Nederland of België zijn gekomen. Zij praten over hun Hongaarse genen en familiegeschiedenis zoals beschreven in Land zonder ooievaars. De kloof tussen culturen overbruggen kinderen in eerste instantie gemakkelijk, velen realiseren pas later hoe belangrijk hun Hongaarse wortels zijn en blijven.

4. Irèn Horváth in 2005 (*** luister youtube). Zij verloor 2 echtgenoten, kreeg 4 kinderen en vele kleinkinderen.

25 oktober 2006

Op de herdenking van de vijftigste verjaardag van de Hongaarse Revolutie hoorden de voorzitter van het Hongaarse Parlement, de voorzitter van de Belgische Senaat en de genodigden het verhaal over een in 1920 in Boedapest geboren meisje dat december 1926 naar Vlaanderen kwam.** Daar was in parochies gevraagd om Hongaarse kinderen een half jaar op te vangen, zodat ze tijdelijk de hongersnood konden ontvluchten. De Belgische vereniging “Comité belge de secours aux enfants de la Hongrie” organiseerde opvang en plaatsing in België. Het legitimatiepasje werd uitgegeven door de Hongaarse “Ligue pour la protection de l’enfance” die het transport verzorgde, gefinancierd door het “Save the Children Fund”. Tijdens het verblijf werd gevraagd of het meisje voorgoed kon blijven, moeder was al gestorven en vader stierf in februari 1927 terwijl ze hier was.

5. Most Magyarul eert op HungaroMania 2018, Irene Horvath en alle treinkind-families, met de heruitgave van Land zonder Ooievaars (foto Wim Kersbergen)

Haar dochter vertelde dat een vriend op de huidige Dienst Vreemdelingenzaken beweerde dat haar moeder hier illegaal verbleef, van 1926 tot 1940, toen ze met een Belg huwde. Het schriftelijk contact tussen haar moeder en broer stopte tijdens de Tweede Wereldoorlog. Moeder dacht dat haar broer gesneuveld was. Pas na haar dood kwam haar dochter erachter dat het Internationale Rode Kruis moeders adres na de oorlog niet terugvond omdat ze getrouwd was en verhuisd.

Tekst ©Gerhild van Rooij

* 23 augustus 2016, Leuven University Pres. ISBN-13: 978-9462700789, 5.6×1.8×23.4 cm, 300 pagina’s
** www.senate.be/event/20061025-hungarian-revolution/speech/LVB_Hongaren_.doc

*** https://www.youtube.com/watch?v=33KaesfX1oM&t=12s De 89-jarige Irèn Horváth zingt op 9 november 2005 Szomorú vassárnap (Droeve zondag) uit jaren dertig (opname Edwin van Schie)

 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *