Gerhilds boekrubriek 13. Admiraliteit, Markt en Taalpaviljoen. Dokkum

 

Home  »   Boekbespreking  »   Gerhilds boekrubriek 13. Admiraliteit, Markt en Taalpaviljoen. Dokkum

Geplaatst op 10/09/2018

 

Gerhilds +boekrubriek 13

Admiraliteit, Markt en Taalpaviljoen in Dokkum

1. Historie van de Dockumer Markt

Dokkum. Historie van de Dockumer Admiraliteit, Admiraliteitsdagen Dokkum en Historie van de Dockumer Markt, Hart van de Bonifatiusstad zijn fraaie  miniboekjes uit de serie Eeuwig Dokkum.* Ze zijn van illustraties voor zien door museum Dokkum. Het museumpand  uit 1618 was tot 1645 admiraliteitshuis, de vergaderplaats van de Friese en Groningse Admiraliteiten. Op 30 augustus, voordat de Admiraliteitsdagen begonnen, overhandigden de auteurs hun boekjes aan wethouder Pytsje de Graaf. Ze nam ze op de markt in ontvangst.

2. Oud Dokkum, havenstad, pelgrimsstad

Markt en Bonifatius

In het informatieve boekje van Lammert de Hoop over de Markt staat ook de artist impression van de ijsfontein en bomen van de Belgische kunstenaar Birthe Leemeijer. Deze elfde LF2018-fontein ontbreekt nog. Rond de tien jaar oude bomen, zes meter hoog, sieren de markt: zeven moeraseiken, vijf zilveresdoorns en vijf amberbomen. Ze kleuren in de herfst rood. Dat rood verwijst naar 52 martelaren die samen met Bonifatius in 754 werden omgebracht bij hun poging om Friezen te kerstenen. Het antwoord van de Friezen op het omhakken van hun heilige eiken. Dokkum werd bedevaartstad. Op de markt verrees de Bonifatiusabdij en –toren, de contouren zijn in de bestrating aangegeven. Enkele funderingskeien die bij de herinrichting bovenkwamen boven zijn behouden dankzij Ihno Dragt, conservator van Museum Dokkum.

3. Historie van de Dockumer Admiraliteit

Admiraliteitsdagen Dokkum

In de entree staat de ijsfonteinmaquette met digitale toelichting. Een symbool voor de dappere elfstedenrijders met ijsbaarden, ze keerden bij Dokkum. In het zich terugtrekkende water van de smeltende Noordzee ontstonden in 1963 ijssculpturen die Bert Koch fotografeerde. De hierop geïnspireerde sculptuur van grijze steen verwijst mede naar de ooit grootste Noordnederlandse haven voor overzeese handel. Dokkum aan het wad. Klasina van der Werf schreef daarover een toegankelijk boekje  over de Admiraliteitsdagen, met anekdotes. Maritiem historicus Nykle Dijkstra deed historisch onderzoek. De gratis miniboekjes nodigen uit om Dokkum te verkennen.**

4. De was, Dockumer Admiraliteitsdagen 2018

Kluchtige scenes

De sfeer van de Admitraliteitsperiode was op 8 september zichtbaar in 15 scenes door 100 toneelspelers. Zingende wasvrouwen haalden water, wasten in kuipen en emmers, wrongen de was met de hand en lieten die op rekken drogen. Dienstmeisjes veegden, kijfden en pruilden. Deftige heren van de Admiraliteit paradeerden met hun vrouwen, dames in het rood flirtten met oplettende belastinginners. Stadswachten bij poorthuizen zagen twee slingerende ‘bierbrouwers’ met bierton tussen hen in, ontnuchterd bleken het biersjouwers. Kinderen konden klompje werpen en steltlopen. Lamme en blinde marskramers raasden over terrassen: oppassen geblazen voor geld, drankjes en wondermiddelen van kwakzalvers. Het soms hilarische geheel en kabaal verlevendigde de Admiraliteitsdagen. Dergelijke toneelfiguren bevolken kluchten uit ons literaire erfgoed, zoals bij Brederode of Jan van Hout.

5. Kluchtige kwakzalvers op Dockumer Admiraliteitsdagen 2018

Taalpaviljoen, Relaxerette

Tijdens de Admiraliteitsdagen bood een taalpaviljoen van Lân van Taal een ‘kamersetting’ vol typemachines om eigen teksten te typen, eventueel bijgestaan door ervaren schrijvers. Een nostalgische terugblik op de tijd waarin een toetsaanslag fysiek zichtbaar was, letters naar een lint vlogen en op hun plaats terugvielen. Niet alle letters werden even zwart afgedrukt en je had een hendel nodig om naar een volgende regel te gaan. Met die tikkende letters en rollende wagen van typemachines zijn rapporten, rekeningen, aanmaningen en brieven geschreven en natuurlijk boeken, scripts en artikelen. Type-geluiden inspireerden tot muziek, theater en soundscapes bij films en installaties. Boven de markt in de Relaxerette van Arjan Kruidhof  in ronddraaiende hangmatten liggen bood een ander literair perspectief: zwevend, naar de lucht kijkend, door de koptelefoon luisteren naar een verhaal van Marc van der Holst, Marieke Lucas Rijneveld, Jamila Faber, Heksenhamer en Pieter van der Sman of een soundscape van Jolle Roelofs. Alles onder het Taalkaravaan-motto: ‘hjir wol ik wei, hjir wol ik altyd bliuwe’, hier wil ik weg, hier wil ik altijd blijven.

Tekst en foto’s ©Gerhild van Rooij

Noten
*Eerste deel Historie van het Dockuner Bier, Bonifatius bier sinds 754, uitgave Biergilde.
**Miniboekjes Markt en Admiraliteit afhalen in Museum Dokkum, Stadsbrouwerij 754, Bonifatiuskapel, Grote Kerk, Boekhandel van der Velde.

Bronnen
https://bonifatius754.nl/#stichting-dockumer-biergilde;
www.lanfantaal.nl

TIP
www.museumdokkum.nl Diepswal 27: Bonifatius-expositie, stadwandelingen.
www.11fountains.nl 11 fonteinen

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *