147. Gerhilds 131ste kunstrubriek. Mozaïek fonteinkerk, Berend Hendriks

 

Home  »   Kunst en Cultuur  »   147. Gerhilds 131ste kunstrubriek. Mozaïek fonteinkerk, Berend Hendriks

Geplaatst op 11/05/2017

Auteur Gerhild van Rooij, Adam en Eva, Loman (©Sietse de Boer)

Nr. 147 | Gerhilds 131ste kunstrubriek (2017)

Mozaïek fonteinkerk, Berend Hendriks

 

131e kb 1De fontein Drachten

  1. Fonteinkerk mozaîek. Drachten (foto Keunstwurk, Ytzen)

Mozaïek

Drachten. De Fonteinkerk aan De Kolken 89 in De Swetten in Drachten is ontworpen door architect J. Bosma en heeft een bakstenen mozaïek met Bijbelse voorstelling. Dit kunstwerk van Berend Hendriks beslaat de hele Oostgevel van de kerk. Rechts is een halve boog te zien die op het eerste gezicht aan een entreepoort of raam doet denken, maar een regenboog voorstelt. Deze symbolische hemelboog is uitgevoerd in geglazuurde bakstenen in aardetinten, naturel, bruin, zwart, oranje, rood en donkerder roodbruin die allemaal contrasteren met de gele bakstenen ondergrond.

131e kb 2.Bevrijding Berend Hendriks

2. Bevrijding. Verzetslaan, Gouda (foto Gouwenaar)

Voorstelling

De boog rust in de in zwarte en witte stenen uitgevoerde hand Gods, die een knielende, biddende mens zegent. Langs deze omhoogkijkende mensfiguur, uitgevoerd in zwarte stenen met deels een lichtbruine rand, drupt en stroomt blauw en wit afkomstig uit de fontein die opstijgt tot boven de regenboog en waarvan de bogen op romaanse kerkramen lijken. De mensfiguur is klein ten opzichte van de goddelijke hand, maar groot ten opzichte van het dorp en daarmee symbool voor de gemeenschap. In het dorp staan schematisch huizen, wegen en waterwegen met in het midden de kerk, anders dan bijvoorbeeld bij het mozaïek Bevrijding zijn er geen vogels of dieren.

131e kb 3 BHendrik moz Afoort Corderius College

3. En zij tastten langs de wand, bakstenen mozaîek, De Ganskuijl, Corderius College Amersfoort 1956 (foto CCSA)

Reeksen en geometrie

De fontein verwijst naar de Fonteinkerk, de thema’s en positieve uitstraling van dit mozaïek en veel andere mozaïeken voor bijvoorbeeld scholen en woningblokken pasten in de wederopbouw (1945- 1968). Hendrik Berends is gestorven op 6 augustus 1997 in Arnhem en liet een bijzonder oeuvre na: schilderijen met geometrische vormen, waarbij hij gebruik maakte van wiskundige reeksen voor inhoud en kleur, mozaïeken, glaswerken, wandschilderingen, monumentale omgevingskunst, waaronder beelden en keramiek.

131e kb 4 Zt BHendrik moz. gymlok. Coornhertgym Joubertst gouda

4. Touwtrekkers, bakstenen mozaïek. De Ganskuijl, Corderius College, Amersfoort 1964 (foto Gouwenaar)

Apeldoorn, Amsterdam

Hendrik werd op 9 juli 1918 in Apeldoorn geboren als zoon van een boomkweker. In 1922, op zijn vierde verjaardag kan hij voor collega’s van zijn vader de coniferenrassen bij hun Latijnse namen compleet memoreren. Het gezin verhuist in 1925 naar Amsterdam waar hij de lagere school doorloopt. Hij heeft tekenles van de heer Zaadnoorddijk en krijgt daardoor tegenzin in kunst. Na de MULO zal hij naar de Boskoopse school gaan, de beste opleiding om in de voetsporen te kunnen treden van zijn vader, maar, Berend Hendriks in plaats van boomkweker beeldende kunstenaar worden.

131e kb 5 glas in loodLeiden272

5. Glas in lood raam detail. Boshuizen School Leiden (foto CCSA)

Eigen keuze
Voor zijn artistieke werk zal de kennis van bomen en hout een voordeel geweest zijn. Boomkwekers kijken naar vormen, lijnen, details, verhoudingen en volumes en dat moet hij van jongs af aan hebben meegekregen. Na de MULO leidde de toekomstige kunstenaar enige jaren een zwerversbestaan als leerling-volontair op tuinbouwinrichtingen. Misschien dat de verschillende landschappen zijn gevoel voor nuance in kleur extra ontwikkelde.

131e kb 6.Balkondeco B Hendriks Nwstr Eindhoven

6. Balkondecoraties, keramiek. Nieuwstraat, Eindhoven 1961 (foto CCSA)

Rijksacademie, Arnhemse School
In 1938 verwerft hij het HBS (B) diploma. Hij schildert al enige jaren op het atelier van Ger Gerrits, samen met Juul Neuman en Bert Haanstra. Hij toont werk op de jaarlijkse schildersverenigingtentoonstellingen in het Stedelijk Museum en bewondert Derain en Severini. Om zijn eigen droom waar te maken gaat hij naar Amsterdam, waar hij wordt opgeleid aan de Rijksacademie van beeldende kunsten bij onder andere Heinrich Campendonk. Berend wordt een van de grondleggers van de Arnhemse School, die zich kenmerkt door het integreren van stedenbouw, architectuur en beeldende kunst en woonde tot zijn overlijden in Arnhem.

131e kb 7.Leiden112

7. Glas in lood. Christelijke Nijverheidsschool voor Meisjes Boshuizen (huishoudschool), Toussaintkade – Boshuizerkade, Leiden, opening 5 juli 1960, later onderdeel ROC Leiden. Sluiting 2013 (Architect J.P. Niepoth), (foto CCSA)

Succesvol
In de jaren vijftig werkte René Karrer als assistent bij Berend die werk exposeert in gerenommeerde musea als het Stedelijk Museum Amsterdam en kleinere zoals het Gemeentelijk Van Reekum Museum in zijn geboorteplaats Apeldoorn. Berend is daarnaast docent op de Hogeschool voor de Kunsten te Arnhem en stimuleert ook daar de ontwikkeling van omgevingskunst. Zijn werk is opgenomen in collecties van bijvoorbeeld het Apeldoorns museum CODA, Museum De Paviljoens in Almere en Museum Kranenburg in Duitsland. In de openbare ruimte van Amersfoort, Gouda en Hengelo is zijn werk permanent te zien en buiten Drachten maakte hij meer kunstwerken voor kerken zoals de glas-in-beton-wanden van de Pinksterkerk in Heemstede en werk voor de Koningskerk in Watergraafsmeer.

Drachten en genoemde plaatsen, ©Gerhild van Rooij

Bronnen

http://www.gittamontanus.nl/ens/kunst/hendriks.htm
www.kunst-in-kaart.nl
www.helpwandkunstopsporen.nl
Stedelijk Museum
Gemeentelijk Van Reekum Museum
Museum De Paviljoens
www.flevolanderfgoed.nl

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *