226. Gerhilds cultuurrubriek. Schaatsmarathonwinnaars, Hans Jouta

 

Home  »   Kunst en Cultuur  »   226. Gerhilds cultuurrubriek. Schaatsmarathonwinnaars, Hans Jouta

Geplaatst op 14/01/2019

Nr. 226 | Gerhilds cultuurrubriek

1. Levensgrote Marathonrijders van De 100 van Earnewâld, 2013, cortenstaal, op It Wiid, Earnewâld (foto kunstenaar Hans Jouta)

Schaatsmarathonwinnaars
Hans Jouta

Klassieker De 100 van Earnewâld

Een Elfstedentocht laat op zich wachten, maar in schaats- en watersportdorp Earnewâld aan It Wiid, het wijde water, rijden ongeacht de waterstand en het jaargetijde marathonschaatsers van cortenstaal. Het idee voor schaatsers op een met het water meebewegend ponton kwam van Hindrik Wester (Galerie Koopmans). Met hulp van de provincie en de gemeente hebben Dorpsbelang Earnewâld, IJsclub ‘Lyts Bigjin’ en Galerie Koopmans gesponsord. Hans Jouta uit Ferwert, vaste kunstenaar van de galerie, mat in de galerie de maten van drie ‘100 van Earnewâld’-winnaars. Hij gaf ze strak en levensgroot weer in een driedimensionale still van cortenstaal. In het kunstwerk op het start- en finishpunt, nabij bungalowpark ’t Wiid aan de Wiide wei tegenover de haven, schaatst Jeen Wester, met brilletje vooraan, daarna volgen Hilbert van der Duin en Jos Niesten.

2. Marathonrijders van Jouta, 1 januari 2014, De Folgeren (foto Bayke de Vries CCSA)

Frijstaat De Folgeren en Earnewâld

Eric ter Keurs, burgemeester van gemeente Tytsjerksteradiel, heeft het werk op 28 april 2013 onthuld. Op 20 december 2013 verdwenen de Marathonschaatsers voor een Nieuwjaarsstunt. Frijstaat De Folgeren bij Drachten protesteerde ermee tegen de bouw van een ijshal in Almere. De beeldengroep hoort in Earnewâld, waar in 1872 de ijs- en zeilvereniging EMM, Eendracht Maakt Macht, werd opgericht en de ijsclub in 1908 alleen verder is gegaan als IJsclub Lyts Bigjin. De IJsclub organiseert ‘De 100 van Earnewâld’ en ook ‘De Oude Venentocht’, 25 kilometer door plassengebieden, die zomers afgesloten zijn voor watersporters en meerdere keren gereden kan worden. In hetzelfde gebied organiseert een daarvoor opgerichte stichting De Prinsenhoftocht. Het Fries Scheepvaartmuseum in Sneek bezit een schildvormige prijs-medaille aan geel-blauwlint met speld. Op de voorzijde prijkt een schaats, getuigd als zeilboot en staat: ’70 KM / PRINCEHOF TOCHT’.

3. Jeen Wester, oud-voorzitter en erelid Jeen Wester van IJsclub Lyts Bigjin (zie daar)

IJsclub Lyts Bigjin, Jeen Wester

De Earnewâlder Jeen Wester (1938-2017) is op negenenzeventigjarige leeftijd overleden in het verzorgingstehuis in Burgum. In 1963 reed hij 44 lange baan, afval- en marathonwedstrijden en won 31 koersen. In de kopgroep bij de Elfstedentocht op 18 januari 1963 viel hij bij de passage van Workum en zou altijd last houden van de opgelopen verwonding aan zijn stuitje en rug. Dat jaar won hij op de Jaap Edenbaan in Amsterdam de eerste kunstijsmarathon in Nederland én de eerste lange afstandswedstrijd in Earnewâld. Jeen van den Berg, Elfstedenwinnaar in 1954, moest het onderspit delven.

4. Jos-Niesten na het winnen van de NK-marathon, Deventer (foto Bart-Molendijk, Anefo)

100 van Earnewâld, Jos Niesten

In 1979 nam Jeen Wester van IJsclub Lyts Bigjin, het initiatief voor De 100 van Earnewâld, de 100 kilometerlange tocht door het prachtige natuurgebied het Prinsenhof, dat aansluit op de Oude Venen. De ronde is, afhankelijk van de ijstoestand, meestal tenminste 10 kilometerlang. De Arnhemse Ludwig Meyering won in 1979, dolle’ Dries van Wijhe in 1980 en Jos Niesten (tuinder) in 1986. Op 13 februari 1981 had Niesten in Inzell een werelduurrecord (37.638,26 meter) gevestigd. Hij was derde in de Elfstedentocht van 1985, Nederlands kampioen marathonschaatsen op kunstijs in 1988, won diverse 200-km wedstrijden, vijftien natuurijswedstrijden en kreeg twee keer de Abe de Vries-Trofee.

5. Hilbert van der Duim, NK-allround (foto Koen Suyk, Anefo, CC-BY-SA)

NK 100, Hilbert van der Duim

In 1987 werd op het parkoers van De 100 van Earnewâld het Nederlands Kampioenschap 100 kilometer gereden. Hilbert van der Duim (1957, Beetsterzwaag) won na een spectaculaire finish met Dries van Wijhe. Van der Duim was zevenvoudig Nederlands kampioen allround (1979-1985) en meervoudig Wereld- en meervoudig Europees kampioen langebaan.

6. Hans Jouta, Marathonrijders, hoog 20 x lang 25 x breed 17 cm, brons, oplage 7 (25 miniaturen, epoxy, gelijke maat) (foto Galerie Koopmans)

Erelijst

Op het erebord in Earnewâld voert icoon van de schaatssport Jeen Wester, de namen van de kampioenen van De 100 van Earnewâld aan. Op 24 mei 2014 opende hij in Museum it Kokelhûs van Jan en Sjut een wisselexpositie waarin prijzen, foto’s en plakboeken zijn schaats- en wielrenprestaties in beeld brachten. Jouta’s dorpsgezichtsbepalende beeld van Jeen, Hilbert en Jos, die op It Wiid permanent de 100 van Earnewoude winnen, eren alle kampioenen op een sporthistorische plaats.

©Gerhild van Rooij

7. Haven, borden  namenrij De 100 van Earnewald kampioenen en Marathonschaatsers van Hans Jouta (foto Keunstwurk)

Jos Niesten: https://www.youtube.com/watch?v=F1w_RuN5ync
https://www.omropfryslan.nl/nieuws/707401-jeen-wester-was-een-icoon-van-de-schaatssport
Oral history Anje Wester-Koopmans
https://www.ijsclub-lytsbigjin.nl/
https://www.galeriekoopmans.nl/
https://www.schaatshistorie.nl
https://www.natuurijsklassiekers.nl/
https://www.kokelhus.nl

Een reactie op 226. Gerhilds cultuurrubriek. Schaatsmarathonwinnaars, Hans Jouta

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *